Meyve Çatlaması

Konukçusu : Domates
Meyve Çatlaması Hastalığının Belirtisi : Domates meyvelerinin sap etrafında enlemesine ve aşağı doğru boylamasına çatlaklar görülür. Bu çatlaklar meyvenin su kaybını ve hastalık riskini arttırır. Bu çatlaklardan saprofit mantarlar girerek meyvede çürümeye neden olurlar.

Meyve Çatlamasının Nedenleri :

1. Meyve İçi Büyümesine Meyve Kabuğunun Ayak Uyduramaması (Meyve Çeşidinin Genetik Yapısı) : İri meyveler çatlamaya daha yatkındır. İnce kabuklu meyvelerde kalın kabuklulara göre çatlamaya daha hassastır. Zayıf gelişen ve az yapraklı olan çeşitler de çatlamaya eğimlidir. İri meyvelerin çatlamaya daha hassas olmasının nedeni iri çeşitler hücreleri daha fazla bünyelerine alamazlar ve şişerek çatlarlar. Basık çeşitler yuvarlak çeşitlere göre çatlamaya daha hassastır. Bunun nedeni yuvarlak meyve çeşidinde meyve içine hücrelerin eşit bir şekilde dağıtılması olayı basık meyveye göre daha iyi olduğundandır. Hibrit çeşitlerin kabukları daha kalın ve sert olduğu için çatlamaya dayanıklıdır.
2. Sulama Düzensizliği : Fazla (çok) sulama yada yetersiz sulama çatlamaya yol açar. Damlama sulama tercih edilmelidir.
3. Ani Sıcaklık Değişmeleri : Öğle saatlerinde ani gelen sıcaklık meyvelerde suyun genleşmesine aynı zamanda meyve etinin genleşmesine yol açar. Önlemek için kapalı alanda gölgeleme yapılır. Açık alanlarda meyve yaprak vb. meyvenin direkt güneş ışığı alması engellenir. Bilinçli budama ile de önlenir.
4. Sera Oransal Neminin Yüksek Olması : Oransal nemin yüksek olması nedeniyle bitki transpirasyon yapamaz ve suyu (yükü) meyveye verir. Meyve bu suyu (yükü) taşıyamaz ve çatlar.
5. Kalsiyum, Fosfor gibi Besin Elementlerinin Eksikliği : Kalsiyum Pektat ve Kalsiyum Fosfat duvarı ve hücre zarının oluşumu için gereklidir.
6. Yetiştirme Mevsimi : İlkbahar döneminde meyve çatlamaları Temmuz-Ağustos'a göre daha yüksektir. Nedeni ise ilkbaharda nemin yüksek, yağışın bol olmasıdır.
7. Herhangi bir Nedenle Köklerin Sudan Yeterince Yararlanamaması : Tahribat, zararlılar, hastalıklar, mekaniksel etki vb.

Meyve Çatlaması Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri :

1. Çatlamaya dayanıklı çeşitler seçilmeli,
2. Aşırı azotlu gübre verilmemeli,
3. Düzenli ve yeterli sulama yapılmalı (Damlama sulama tercih edilmeli),
4. Su kaybını önlemek için malçlama yapılmalı,
5. Toprağı tamamen kurutmamalı, hafif nemli olması sağlanmalıdır.
6. Gece gündüz sıcaklığı arasındaki fark büyük olmamalı,
7. Fosfor ve kalsiyum eksikse toprağa veririz yada yaprağa püskürtürüz.
8. Nem yüksekse düşürülür.
9. Sıcaklık düşükse artırılır.

Devamını oku »

Çiçek Burnu Çürüklüğü

Konukçusu : Domates
Çiçek Burnu Çürüklüğü Hastalığının Belirtisi : Meyve tam büyüklüğünü almadan önce meyvenin çiçek burnu ucunda beyaza yakın ince bir zarla kaplı bir çürüme meydana gelir ve burada çürükçül (saprofit) mantarlar oluşur. Daha sonra sulu bir çürüklük meydana gelerek içe doğru çöker ve çiçek burnunda siyah leke oluşur. Bu hastalığa yakalanan meyveler erken olgunlaşır (kızarır). Bitki besin elementi en son çiçek burnuna ulaştığı için ilk belirtiyi çiçek burnunda gösterir. İlk belirtiyi meyvede verdiği için meyve oluştuktan sonra görülür. Hem yeşil hem de olgun meyvede görülen bir hastalıktır. Açık alanda Mayıs-Eylül ayı arasında yapılan yetiştiricilikte çok görülür. Seracılıkta ise nadiren görülür. Bunun ana Sebepleri :

1. Kalsiyum Noksanlığı : İhtiyaç duyduğu kalsiyumu toprakta yeterince bulamamasıdır. Bitki toprakta yeterince kalsiyum var olmasına rağmen hangi şartlarda bu kalsiyumdan yararlanamaz ?
1. Toprakta Potasyum (K), Magnezyum (mg), Amonyum (N4) formundaki maddelerin miktarının olması gerekenden fazla olması antagonisttik etkiyi arttırır.
2. Toprağın ve ortam neminin aşırı olması, kök ortamının havasız olması,
3. PH' ın yüksek olması (ortam nemini arttırır bu da transpirasyonu arttırarak kalsiyum alımını engeller) (Yani düşük ve yüksek PH)
4. Düşük sıcaklık özellikle düşük toprak sıcaklığı kalsiyum alımını engeller,
5. Kök tahribatları da kalsiyum alımını engeller. (Mekaniksel, zararlıların ve hastalıkların yol açtığı)
2. Sulama Düzensizliği : Suyun azlığından da çokluğundan da en çok etkilenen çiçek burnudur. Dolayısıyla düzensiz sulamalarda bu hastalık ortaya çıkar.
3.  Genetiksel : Bu hastalığa yakalanan meyveler genellikle küçük meyvelerdir ve erken kızarır (erken olgunlaşır) ve de toplam verimde büyük bir düşme görülür.

Çiçek Burnu Çürüklüğü Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri :

1. Nedeni Ca noksanlığı ise toprağa Ca verilerek yada yapraktan Ca verilerek bu ihtiyaç karşılanır.
2. PH yüksekse düşürmeye çalışılır.
3. Damlama sulama tercih edilmelidir.
4. Aşırı nem varsa düşürülür.
5. Malçlama yapılmalıdır. (Böylece toprak nemi kontrol altına alınır.)
6. Domateste sulama az ve sık yapılmalıdır.
7. PH ve tuzluluk istenilen düzeyde tutulmaya çalışılmalıdır.
8. Havasız topraklarda tarlada drenaj uygulanmalıdır.
9. Kök bölgesi sıcaklığını geceleri 18-20°C civarında tutmak.
10. Zayıf toprağa Kalsiyum Nitrat verilmelidir.
11. Sıcaklık ve oransal nemi kontrol altında tutmak,
12. Çiçek burnu çürüklüğüne karşı dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
13. Dengeli gübreleme yapılmalı,
14. Sera toprağı iyice yıkanıp humus ilavesi yapılmalıdır.

Devamını oku »

Biber Kök Boğazı Yanıklığı yada Çürüklüğü

Biber Kök Boğazı Yanıklığının Etmeni : Phytophthora Capsici

Biber Kök Boğazı Yanıklığının Belirtileri : Bitkinin kök boğazı kısmında yüzük şeklinde bir halka meydana gelir. Daha sonra sertleşme, odunlaşma ve çökme olur. İletim demetlerinde tahribat yapar. Fide döneminde Çökerten şeklinde belirti verir. Gelişmenin ilerleyen (meyve, çiçek) dönemlerinde halka şeklinde deformasyon ve solgunluk şeklinde kendini gösterir. Solgunluğa bağlı olarak çiçek dökülmesi görülür. Su hareketi ile yayılımı etkilidir. Kök boğazından su ile temas eden bitkilerde daha sık görülür. Damla sulama kullanılır yada karık usulü dikilerek karık sırtlarına dikim yapılır.
Meyvede koyu suda ıslanmış gibi lekeler meydana gelir. Yayılması hızlıdır. Tohumlar fungus tarafından pörsütülerek buruşturulur. Biberde kök, gövde, yaprak ve meyveyi hastalandırır. Sıra üzerinde dairemsi olarak görülür (sulamaya bağlı olarak). Gövdenin kök boğazında iç kısımlarda meydana gelir. Yaprak önce küçük koyu yeşil olur, sonra lekeler birleşir ve haşlanmış gibi görünür.
Phytohopthora Capsici : Biber, domates, kavun, karpuz, kabak, hıyar gibi bir çok sebzede çeşitli (kök, gövde, yaprak ve meyvede) olumsuzluklara neden olur. Sebebi aşırı toprak nemidir.

Biber Kök Boğazı Yanıklığı ile Kültürel Mücadele :

1. Dayanıklı bitki elde edilmeli,
2. Hastalıktan arı, drenajı iyi toprak seçilmeli,
3. Bitkiler su stresinde bırakılmamalı,
4. En az üç yıl rotasyon uygulanmalı,
5. Aşırı sulamadan kaçınılmalı,
6. Damla sulama yapılmalı,
7. Hastalık etmeni ortaya çıkınca topraklarda daha dikkatli çalışılmalı,
8. Lokal durumlarda lokal ilaçlama yapılmalı,
9. Alet ve ekipmanlar dezenfekte edilmelidir.

Biber Kök Boğazı Çürüklüğü ile Kimyasal Mücadele : Toprak dezenfeksiyonu (metil bromid, Formaldehit, Vapam), Captan, Maneb, Captan+PCNB, Maneb+Bakıoksiklorür, Bakır Oksiklorür, Bordo Bulamacı, Mancozeb, Propineb, Thiram.

Devamını oku »

Yalancı Mildiyö Hastalığı

Yalancı Mildiyö Hastalığının Etmeni : Psudoperonospora Cubensis
Konukçuları : Hıyar, kavun, kabak
Yalancı Mildiyö Hastalığının Belirtileri : Başlangıçta yaprakta mozaik şeklinde bir lekelenme olur. Açık yeşil alanlar, damarlar sarı köşeli lekeler haline dönüşür. Nemli havalarda pembemsi bir fungal örtü olur. Yaprak üstü lokallerle kaplandığı için kurur ve dökülür. Hıyar yapraklarında damarlarla sınırlanmış gruplar halinde kare kare mozaik lekeler görülür. Ön taraftan bakıldığında sarı, alt taraftan bakıldığında kesin sınırlı, köşeli donuk renkli lekeler görülür. Sonra yapraklar kurur, kahverengileşir ve dökülür.
Kavunda lekeler dağınıktır. Hıyarda ise bu lekeler kenarlarda veya orta kısımda (değişik yerlerde) lekeler toplanır. Yani yaprağın kenarlarında sınırlı olabileceği gibi, yaprakta dağınık ta olabilir.

İlk Bulaşma : Cospor ve Sporoingumlardan hareketli zoosporlar oluşur ve bunlar su filmi içinde yüzerek ilk enfeksiyonları yaparlar.

Gelişme ve İkincil Yayılma :Yeni oluşan sporongium ve zoosporlarla olur. %90 -100 nem hastalığın ortaya çıkmasında etkilidir.

Kışlama : Cospor ve sporangiumlar şeklinde toprak, tohum ve konukçularda yıldan yıla taşınır. 37°C' de mantar (1) bir gün yaşar.

Yalancı Mildiyö Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri:

Kültürel Önlemler :

1. Hastalıklı bitki artıkları uzaklaştırılmalıdır.
2. Sık ekim yapılmamalıdır.
3. İyi bir havalandırma Sağlanmalıdır.
4. Yabancı otlar yok edilmelidir.
5. Nemin düşürülmesi sağlanmalıdır.

Kimyasal Mücadele :

1. Propineb, Maneb, Mancazeb, kullanılabilir.
2. Toprak dezenfekte edilmeli, (Solarizasyon, Metil-bromid gibi)
3. İlk hastalık belirtileri görüldüğünde 8 gün ara ile Methyl, Zineb, Mancazeb etkili maddeli fungusitlerle ilaçlama yapılmalıdır.

Devamını oku »

Gövde Çürüklüğü

Etmeni : Didymella Lycopersici
Gövde Çürüklüğü Hastalığının Konukçusu : Domates, biber, patlıcan
Gövde Çürüklüğü Hastalığının Belirtileri : Hastalık aşağıdan yukarıya doğru kahverengi bir şekilde sınırları belirgin iç kısmı daha açık bir çürüklük, lekeler üzerinde siyah çürük noktacıklar en önemli belirtisidir. Kökte tahribat yapabilir ve çürümelere yol açar. Sadece kök boğazı ve gövdede meydana gelmez. Toprak üstü aksamlarında da hastalık belirtisi görülebilir. Hastalık bütün gövdeyi sarabilir. Bulaşma kökten başlarsa gözle fark edilen bir belirti olmaz. Fakat sonunda bitkiyi öldürür. Hastalık alt yaprakların sararması ile yada gövdede başladıktan sonra üste doğru yayılır.

Botrytis Çürüklüğü ile Gövde Çürüklüğü Arasındaki En Önemli Fark :

Botrytis te lekeler üzerinde gri (kurşuni) küf tabakası vardır. Beyaz çürüklükte beyaz pamuksu fungal örtü üzerinde dağılmış siyah noktacıklar vardır.
Gövde çürüklüğünde sınırları belirgin lekeler üzerinde siyah lekeler vardır. Gövde çürüklüğü çok nadir durumlarda meyve ve yaprakta görülür.

İlk Bulaşma : Tohum, toprak ve bitki kalıntıları üzerinde kalan sporlar uygun ortam bulunca çimlenir ve hastalığı bulaştırırlar.

İkincil Bulaşma : Bitkiyi askıya aldığımız iplerde veya konstrüksiyon malzemesinde bulunan sporlarda veya vektörler aracılığıyla bulaşır.

Gelişme : Mantarların gelişmesi için optimum sıcaklık 15-28°C arasındadır. Kök ve gövdede toprakta meydana gelen sporlar bitkinin tüm dal, yaprak ve meyvesine bulaşır. Sonra da etrafa yayarak deriyi buruştururlar. Gövde de ve meyvedeki sporların etrafa yayılması ile hastalık gelişir.

Yayılma : Toprak üzerindeki hastalık sulama sırasında sıçrayarak etrafa yayılır. Su, rüzgar, insan vs. vektörlerle yayılır. Gövde üzerindeki sporlarla yayılır.

Yayılmanın İlk Alt Yapraklarda Başlamasının Nedeni Nedir?

1. Alt yapraklar daha yaşlı olduğundan,
2. İlaçlama sırasında alt yaprakların çok ilaçlanmamasından,
3. Alt yapraklar toprağa daha yakın olduğu için hastalığın sıçrayarak alt yaprağa bulaşması daha kolay olduğundan

Etmende eşeysiz üreme söz konusudur. Askosporlarla yayılmada etkilidir. Hastalık optimum 19-20°C, minimum 15-28°C'de ortaya çıkar. Yaprak ve koltuk alma yerlerinde oluşan yaralardan bitkiye rahatça girebilir.
Kışlama : Toprakta ve çürümüş organik madde üzerinde uzun süre yaşayarak yıldan yıla geçebilirler.

Gövde Çürüklüğü ile Mücadele Yöntemleri :

Kültürel Yöntemler  :

1. Yağmurlama sulama hortum veya salma sulama yapılmamalıdır.
2. Hastalıklı bitkilerin bakımı sona bırakılmalıdır. (Kullanılan materyallere bulaşacağından)
3. Fide yetiştirmede kullanılan harç, tohum kasaları ve kullanılan tüm aletler mevsim başında ve gerektiğinde dezenfekte edilmelidir.
4. Bir sonraki ekimde temiz fide ve agregat kullanılmalıdır.
5. Hastalıklı bitkiler sökülüp yakılmalıdır.
6. Tohumlar hastalıklı olabileceğinden dezenfekte edilmelidir.

Kimyasal Yöntemler : İlaçlamaya dikimden sonra başlanmalıdır.

1. Solgunluk çok şiddetli ise kök boğazına Benomyl ve Carban Dazine verilir. Gövde üzerine Zinebli ilaçlarla yapılmış macun sürülür.
2. Yara yüzeylerine İprodine, Vinclozine macun yapılarak sürülür.
3. Maneb, Mancozeb gibi ilaçlar suyla karıştırılarak ilaçlama yapılmalıdır.
4. Sera toprağı buhar ve kimyasal maddelerle dezenfekte edilmeli hasat sonrası solarizasyon uygulanmalıdır.

Gövdede Zamklı Yaralar- Meyvede Siyah Çürükler

Etmeni : Didymella Bryoiea
Konukçusu : Kabakgillerdir. (Kavun, karpuz, hıyar vs)
Gövdede Zamklı Yaralar-Meyvede Siyah Çürüklerin Belirtileri : Gövdede zamklı yaralar, meyvede siyah çürüklükler, yapraklarda kurumalar ve kuruyan yerlerde delinmeler, yaprak kenarında sarı halkalar ve etrafında kurumalar, yaprakta içe doğru buruşmalar şeklinde kendini belli eder. Meyvenin uç kısmında görülür. Bu hastalık Botrytis' e çok benzer fakat (Botrytisten farkı) Botrytiste meyve ucu grimsi bir küf tabakasıyla kaplı Didymella da ise meyve ucu sarı renklidir. Gövde de siyah noktacıklar görülür, kök bölgesinde bu noktacıklar daha yaygındır. Yukarı çıktıkça azalır. Siyah renkteki zamk bu noktacıklarla karıştırılmamalıdır. Ayrıca Botrytis le de karıştırılmamalıdır. Çünkü Botrytis te noktalar gr küf tabakası üzerinde görülür. Çekirdekte siyah çürümeler olur.

Devamını oku »

Kök Mantarlaşması

Kahverengi Kök Çürüklüğü Hastalığı

Etmeni : Pyrenocheta Lycopersici
Konukçusu : Domates
Kök Mantarlaşması Hastalığının Belirtileri : Kök mantarlaşması topraktan bulaşan bir mantardır. Üst üste domates yetiştirilen topraklarda bulaşma oranı yüksektir. Teşhiste en tipik belirtisi solgunluktur. Solgunluk kademeli bir şekilde olur. Kök mantarlaşması görülen bitkilerde gelişme yavaşlar ve verim %30 oranında düşer fakat bitki tamamen ölmez. Kökün iç kısmında kahverengileşme ve çürümeler olur.
Köklerin çoğu mantarımsı ve kahverengimsi renk alırlar. Bazı çeşitler 15-20 °C sıcaklıkta gelişirken bazıları ise 26-30 °C sıcaklık isterler.
Bulaşık bitkinin kökünde ana kökün kalınlaşıp mantarlaştığı görülür. Kılcal damarlar yavaş yavaş azalır. Köklerde kalınlaşma, yarılma ve çürüme meydana gelir. Bitkinin besin alımı düşer verim azalır. Toprakta suyun düşük ve fazla olduğu durumlarda görülür. Toprak yapısı çok ıslak, soğuk ve bozuk olan seralar hastalık için uygun ortamlardır.

Toprak Zararlılarının Yaptığı Solgunlukla Kök Mantarlaşmasının Yaptığı Solgunluk Arasındaki Fark Nedir?
Kök mantarlaşmasının yaptığı solgunluk daha yavaş ilerler, iletim demetleri tahrip olduğu için üst kısma dağılmaz.

İlk Bulaşma : Topraktan bulaşan bir mantardır. Üstü üste domates yetiştirilen seralarda bulaşma oranı daha yüksektir.

Yayılma : Toprak ve bitki atıklarında bulunan skloretler ve vektörler aracılığı ile yayılır ve uygun ortam bulunca çimlenerek hastalığı bulaştırır.

Gelişme : Bazı ırklar 15-20 °C bazıları 26-30°C sıcaklıkta gelişme gösterir. Toprak yapısı çok ıslak, çok soğuk ve bozuk yapılı seralar uygun ortamlardır. Yüksek toprak sıcaklığında da görülür.

Kışlama : Toprakta kararmış, az mantarlaşmış kökler üzerinde uzun süre yaşarlar.

Kök Mantarlaşması Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri :

Kültürel Önlemler :

1. Eski nekroze olmuş köklerin yerine gelebilecek yeni köklerin oluşumu sağlanır. (kök boğazı doldurularak)
2. Günün sıcak saatlerinde bitkilere ve toprağa su püskürtülerek fazla su kaybı engellenir. (sisleme,  buhar, su püskürtme)
3. Ortam nemi arttırılmalıdır.
4. Sulamayı dikkatli izlemek (zarar görecek seviyeye çıkmadan arttırarak sulamak).
5. Sezon sonunda zarar gören kökleri toplayarak seradan uzaklaştırmak.
6. Toprak dezenfeksiyonu yapılabilir (metil bromid-formaldehit- vapam).
7. Aşı yapılabilir veya dayanıklı çeşitler tercih edilir.
8. Topraksız tarım yapılabilir.
9. Aşırı fideden kaçınma.

Kimyasal Mücadele :

1. Solarizasyon yapılmalıdır.
2. Sera toprağı ve fide harcı dezenfekte edilmelidir. (buhar, vapam, dozomet)

Kök Mantarlaşması Baklagillerde de Görülür ve Etmeni Aynıdır.

Etmeni : Pyrenocheta Lycopersici
Belirtileri : Kabakgillerde yaprakların sadece damarları yeşil kalır. Diğer yerlerde sarı-kahverengi renk alır ve kurumalar olur. Kökte yarılma, çatlama ve kahverengileşme görülür. Kavun köklerinde de geniş mantarlaşmış yamalar meydana gelir. Domateste kökte çatlama ve kahverengileşme olur. Soğuk ve nemli toprağa dikim yapıldığında kök boğazında çatlamalar görülür. Bu etmen daha çok domateste görülür.

Mücadelesi :
Kültürel Önlemler :

1. Toprak dezenfekte edilmeli,
2. Hava sirkülasyonu sağlanmalı,
3. Sık dikimden kaçınılmalı,
4. Nem-sıcaklık dengesi doğru ayarlanmalıdır.

Kimyasal Mücadele : Koruyucu ilaç olarak nemin arttığı, sıcaklığın düştüğü, belli dönemlerde damlama sulama sistemi ile vinclozine, thiram, carbendazine, benomyl gibi ilaçlar aşamalı olarak verilir.

Devamını oku »

Beyaz Çürüklük (Sap Çürüklüğü)

Beyaz Çürüklük (Sap Çürüklüğü) Hastalığı

Beyaz Çürüklüğün Etmeni : Sclerotina Sclerotiorum
Beyaz Çürüklüğün Konukçuları: Hıyar, marul, havuç, fasulye, bakla, lahana, domates, biber, patlıcan
Belirtileri : Hastalık bitkilerin özellikle kök, kök boğazı ve daha yukarı kasımlarında yumuşamaya ve çürümeye neden olur. Çürüyen kısmın üzeri beyaz pamuğa benzer bir küf tabakası ile kaplanır. Bitki solar ve ölür. Hastalıklı bu yerlerde (gövde) hastalık etmeninin siyah renkli küçük düzensiz şekilde oldukça sert ve dayanıklı skloret adı verilen üreme organları meydana gelir. Bu organlarla canlı veya ölü dokularda (yada toprakta) yıldan yıla taşınır.
Gelişmesi için bitki üzerinde ve kök boğazında yüksek nem olması gerekir. Sıcaklık ise minimum 5°C, optimum 15-18 °C, maksimum 30°C' dir.
CO2' ye karşı duyarlıdır. Hafif ve humusça zengin topraklarda iyi gelişir. Kabakgillerde hastalık gövde yarası veya meyve çürüklüğü olarak adlandırılır.
Kısaca : Beyaz yoğun fungal örtü üzerinde düğme şeklinde siyah sert yapılı skloretler bulunur. Gelişmiş bitkide koltuk alma ile birlikte yara yerlerinden rahat girerler. Marulda fide döneminde, hıyarda çiçek döneminde çok görülür.
Bulaşma: Skloretlerden gelişen miselyumlarla toprakta olur. Bitkinin kök boğazı ve yeşil aksamından gelişerek ortaya çıkar.

Skloretlerin Bir sonraki Yıl Konukçu Bulup Çimlenmesi:
             İlkbahar                                               Çevreye Yayılır
Skloret      →      Apetesyum → Askosporlar             →             Konukçu üzerinde çimlenir.
            Çimlenir

Miselyum → Doğrudan doğruya kütikulayı delerek dokuya penetre eder (girer).

Skloret : Miselin olumsuz çevre koşullarına karşı denlenme halidir.

Yayılma : Toprak, tohum ve kalıntılarla yayılır. Su, rüzgar, nemli koşullar, nispeten düşük sıcaklık yayılmasında etkilidir.

Kışlama : Kalıntılarda, toprakta skloret oluşturmaksızın miselyum halinde yıldan yıla geçer soğuk gecelerde ise skloret oluştururlar. Skloretler uygun koşullarda toprakta 10 yıla kadar kalabilir.

Beyaz Çürüklük (sap çürüklüğü) Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri :

Kültürel Önlemler :

1. Hastalığın kontrolü ilaçlamadan ziyade kültürel önlemlere olmalıdır.
2. Üretimin sona ermesinden sonra sera toprağında dezenfeksiyon veya solarizasyon yapılmalıdır.
3. Kanal, ark, ırmak suyu kullanılmamalıdır.
4. Sık dikimden kaçınılmalıdır.
5. İyi bir havalandırma yapılmalıdır.
6. Üretim sonrası bitki atıkları toplanarak üreme organlarının toprağa düşmesi engellenmelidir.
7. Nemin fazla olduğu sabah saatlerinde toz fungusitler kullanılarak yayılma önlenmelidir.
8. Sistemik fungusitler kullanıldığında meyvede oluşacak çürüklük önlenir.
9. Üretim sonunda toprak bel ile alt üst edilerek toprak üzerine düşen üreme organları toprak altına gömülmüş olur.
10. Skloretli ölü bitkiler imha edilir.
11. Yağmurlama sulamadan kaçınılmalıdır.
12. Gövde üzerindeki yaralara ilaç sürülür.
13. Konukçu olmayan bitkilerle ekim nöbeti uygulanmalıdır.
14. Toprak 25-45 gün ıslak tutulursa skloretler çürüyerek ölürler.
15. Sağlıklı bitki ile çalışmak ve hastalıksız fide kullanmak

Kimyasal Önlemler : Yayıcı yapıştırıcı kullanılır (iprodine). Benomyl, İprodine Quintozone, Procymidone, Vinclozine.

WP : Islanabilir toz gr/lt
EC : Sıvı ilaçlar cc/lt

Devamını oku »

Mildiyö Hastalığı

Domates Mildiyösü

Mildiyö Hastalığının Etmeni : Phytophthora İnfenstans
Mildiyö Hastalığının Konukçuları  : Domates, patates
Mildiyö Hastalığının Belirtileri: En tipik belirtisi yaprak üzerinde kesin sınırları olmayan merkezi kısmı kurumuş çevresi yağımsı mor renkli lekeler ve bu leke üzerinde mermerleşme (özellikle meyvede) denilen yaprakta girintili çıkıntılı bir lekelenme, esmer renkli grimsi-kahverengi bir küf tabakası, yapraklar yağ dökülmüş gibi ve girintili çıkıntılı kururlar.

• Rutubetli ve serin havalarda bitkinin yaprak, gövde, dal ve meyvelerinde görülürler.
• Yarı şeffaf koyu yeşilimsi renkli lekeler olur ve hızla gelişir. Yaprakların altında beyazımsı bir küf meydana gelir.
• Sap ve meyvelerde kesin sınırları olmayan kahverengi lekeler olur.
• Meyve üzerinde düzensiz çıkıntılar, girintili çıkıntılı mermerimsi bir tabaka olur.
• Kapalı ve nemli ortamda çıkar.
• Rutubet ve serin havada yaprak, gövde ve meyvede görülür.
• Meyvede kurşuni yeşil leke olarak başlar sonradan lekeler kahverengileşir ve kırışır, meyvenin büyük bir kısmını kaplar. Bulaşmış meyveler sağlam görünse de hasattan 3-5 gün sonra çürür, sap ve meyvede kesin sınırları olmayan kahverengi leke görülür.

İlk bulaşma  : Bitkiye girişte stomalar etkilidir. Kışın yetiştirilen domates ve patates bitkileri aracılığı ile olur. %90-100 nemde sporongiumlar ve bunların içinde zoosporlar oluşur ve bunlar enfeksiyon yaparlar.

Gelişmesi için Elverişli Koşullar :
%90' ın üzerinde oransal nem, 8-37°C sıcaklık (optimum 10-25°C) soğuk gece ve ılık gündüzler hastalığın yayılmasında etkili olurken 30°C' nin üstündeki sıcaklıklar gelişmesini önlerler.

İkincil Bulaşma : Yeni sporangium ve zoosporların oluşması ile enfeksiyon devam eder.

Kışlaması: Domates ve patateste miselyum halinde kışı geçirdiği gibi kötü koşullarda da spor oluşturur.

Mildiyö Hastalığı ile Mücadele Yöntemleri :

Kültürel Önlemler :

• Domates üretimi , patates üretimi yapılan yerlerden uzakta yapılmalıdır.
• Havalandırma iyi olmalıdır.
• Fazla nem atılmalıdır.
• Dayanıklı çeşitler yetiştirilmelidir.
• Topraktaki fazla su drene edilmelidir.
• Aşırı sulama ve gübrelemeden kaçınılmalıdır.
• Bakım işleri sırasında bitkilerin yaralanmamasına dikkat edilmelidir.
• Hastalıklı bitki atıkları yok edilmelidir.
• Ekim nöbeti yaparken uygun bitki tercih edilmelidir.
• Isıtma arttırılmalı ve sıcaklık farkı azaltılmalıdır.
• Akşama doğru yağmurlama sulamadan kaçınılmalıdır.
• Sistemik etkili ilaç kullanımı daha etkilidir.

Kimyasal Önlemler :
Kontakt Etkili Olanlar : Bakır sülfat, Mancozeb, Chlorothalonil, Captafol, Folpet tir. Yaprağa yapışırlar, koruyucu ilaçlamada daha çok tercih edilir.

Sistemik Etkili Olanlar : Oxadixyl, Cymoxanil, Metalaxiyl, Furalaxyl dir. Eğer koruyucu ilaçlamaya rağmen hastalık devam ediyorsa sistemik ilaçlama yapılır. Ayrıca Captan, Bakıroksiklorür, Maneb, Propineb, Ziram da kullanılır. Bu ilaçlar 7-10 gün arayla aşamalı olarak verilir.

Devamını oku »

Domates Erken Yanıklığı

Erken Yaprak Yanıklığı

Domates Erken Yanıklığının Etmeni : Alternaria Solani (Erken dönemde)
                                               Alternaria Tenuis (Olgunluk döneminde)

Domates Erken Yanıklığının Konukçuları : Domates, biber

Domates Erken Yanıklığının Belirtileri : En önemli belirtisi kesin sınırları vardır. Dağınık değildir. Yaprakta keskin kenarlı, iç içe geçmiş kahverengimsi hatta siyah yuvarlak halkalar şeklinde lekeler görülür. Saptaki lekeler daha küçük, meyvelerde ise daha büyük ve çöküktür. Yetersiz gübreleme ve taşıyabileceğinden daha fazla meyve bulunduran bitkilerde daha fazla görülür. Özellikle çiğ ve hafif yağmurlar yayılmasında etkilidir. Tohumdan bulaşma ön plandadır. Domateste daha sık görülür. Yayılmasında rüzgar ve yağmur en önemli etkendir. Lekeler sınırları belirgin koyu kahverengi ince ve kansatrik halkalar şeklindedir. Çapları 1-2 cm. önceleri gri kahverengi sonra koyulaşır. Açık olan daha sık görülür. Seyri yavaştır. Yaprak sap ve meyvede belirtiler görülür.

Botrytis (Kurşuni Küf) ile Alternaria (Domates Erken Yanıklığı) Arasındaki Farklar

• Alternarianın belirtileri Botriytisin belirtilerine benzer ama Botrytiste lekeler dağınık ve grimsidir. Alternaria da ise lekeler kesin sınırları olan iç içe geçmiş yuvarlak halkalar şeklinde siyahımsı renktedir.
• Serada Botrytis görülme riski, alternaria dan daha çoktur. Açık alanda ise alternaria daha çok görülür.
• Botrytis te lekeler önceleri gri kahverengiyken hastalık ilerledikçe siyahlaşır, Alternaria da lekeler iç içe koyulu açıklı konsantrik halkalar şeklindedir.
• Erken dönemde botrytis, alternariaya göre daha çok görülür.

İlk Bulaşma : Tohumdan miselyum yada konodilerle olur. Hastalık tohum ve topraktan bulaşır, rüzgar ve yağmur en önemli etkendir.
Gelişmesi : Nemli ve yağışlı havalarda bol miktarda konodi oluştururlar.
İkincil Yayılma : Konodilerle gerçekleşir. Çiğ hafif yağmurlar, su, rüzgar, nem etkilidir.
Kışlama : Hastalıklı bitki atıklarında konodi veya miselyum formunda veya tohumda miselyum halinde kışlar.

Domates Erken Yanıklığı ile Mücadele Yöntemleri:

Kültürel Yöntemler :

• Nemi düşürmek için bitki civarında iyi bir havalandırma yapılmalıdır.
• Bitki yaprağını ıslatmamaya dikkat edilmelidir.
• Dengeli gübreleme yapılmalıdır.
• Aşırı sulamadan kaçınılmalıdır.
• Bitki atıkları (hastalıklı) yok edilmelidir.
• Meyve seyreltmesi yapılmalıdır (gerekli ise).
• Temiz ve sağlıklı tohum kullanılmalıdır.

Kimyasal Önlemler : Anilazine, Bakıroksiklorür, İprodine, Mancozeb, Maneb, Bakır Oksiklorür kullanılır.

Kontakt : Temas yoluyla (bitki yapraklarına bulaşarak) etki eden ilaçlar.
Sistemik  : Bitkinin iletim demetlerinden girerek (bitki öz suyuna, meyve iç dokularına) bitki bünyesinde yayılan ilaçlardır.

Devamını oku »

Kurşuni Küf (Botrytis Çürüklüğü)

Etmeni : Botrytis Cinerea
Kurşuni Küf (Botrytis Çürüklüğü) Konukçuları : Domates, biber, patlıcan, kabak, hıyar vs.
Kurşuni Küf (Botrytis Çürüklüğü) Belirtileri : En önemli belirtisi lekeler üzerinde oluşan kurşuni (gri renkli) küflerdir. Etmen bir zayıflık parazitidir. Genelde ısıtılmayan seralarda soğuk zararından sonra daha etkin görülür. Sera koşullarında bitkinin tüm organlarında görülebilir. Yaşlı yapraklar, sap, çiçek ve meyvede grimsi kahverengi bir fungal örtü oluşur. Kurşuni küf yaralardan giren bir hastalıktır. Yaprak, meyve ve kök boğazından, çatlak ölü dokulardan ve budama yerlerinden kolayca girip buradan sağlam dokulara bulaşır. Gövdede eliptik sulu lezyonlar şeklinde başlar. Bu lezyonlar yüksek nemde kurşuni küf tabakası ile kaplanır. Bitkinin hastalıkla kaplanan üst kısmı ölür. Yapraklarda üzeri kurşuni küfle kaplı kahverengi lekeler oluşur. Bulaşık çiçekler belirti göstermeyebilir. Hastalık daha çok mevsim sonlarına doğru görülür. Durgun nemli hava şartlarında ve düşük sıcaklıklarda ortaya çıkar. Meyvelerde yumuşak çürüklük olarak görülür. Oluşan yumuşak çürüklüğün üzeri kurşuni küfle kaplıdır. Meyve üzerinde sanki suyun kireci damlamış gibi lekeler ve yaprakta da sanki yağ akmış gibi küf tabakası vardır. Küf grimsidir. Botrytis kök boğazında da çürüklüğe yol açar. Bu da çökertendir. Küf tabakası dalın ana gövdeye birleştiği yerde olur ve dal kuruyarak ölür. İlk olarak su damlası gibi yuvarlak sarımtırak beyaz halkalar olur. Sonra yağlanmış gibi gri küfler olur. Botrytis Cinerea hemen hemen tüm bitkilerde görülür. Erkenci yetiştiricilikte botrytis çok sık görülür. Soğuk alanlarda daha yaygındır.

Kurşuni Küf (botrytis Çürüklüğü) Hastalığının Domatesteki Belirtileri :

• Lekeler üzerinde kurşuni küf en önemli belirtisidir.
• Meyve, yaprak, kök boğazı, budama yerlerinden gövdeye girer.
• Botrytis sorunu görülen seralarda geç budamadan (yaprak, sürgün) kaçınılmalıdır. Çünkü geç dönemde görülür.
• Meyve üzerinde gri küf tabakası halinde kendini yoğun ve net bir şekilde gösterir.
• Ham meyvede ortası kahverengi yuvarlak küçük halka şeklindedir.
• Çıkış sıklığı yaygındır.
• Örtü altında daha sık görülür.
• Dalın ana gövde ile birleştiği yerde gri renkli kuruma,
• Kök boğazında gri renkli çürümeler,
• Meyvede su damlası lekesine benzer lekeler,
• Yapraklarda yağımsı bir şey akmış gibi lekelenmeler görülür.

Kurşuni Küf (botrytis çürüklüğü) Hıyardaki Belirtileri :

• Yaprak üzerinde değişik alanlarda sararma, kuruma  ve sonra dökülmeler, bu kuruma yaprak içinde ise delik kenarında ise yırtık şeklindedir.
• Önce renk açılması daha sonra kuruma ve parçalanma şeklinde ilerler.
• Meyve uç kısmında çürüme, yumuşama, daralma olur ve kurşuni küf rengindedir.
• Çiçekli bitkilerde nem çektiği için (çanak yaprak) daha sık görülür.
• Etmen zayıflık parazitidir. Bitkinin zayıf düştüğü anda ortaya çıkar.
• Nem ve düşük sıcaklık en önemli etmendir.
• %95 nispi nem, 17-23°C sıcaklık yayılmasında etkilidir.

Parazit : İhtiyaç duyduğu besini başka bir canlıdan hazır olarak alan.
Kışlaması: Skloret halinde (8-10 ay) uzun süre canlı kalabilirler.
İkincil Bulaşma : Fungusun skloreti uygun koşullar bulunca çimlenir.
İkincil Yayılma : Konodilerle olur.

Botrytis Çürüklüğü (Kurşuni Küf) ile Savaşım Yolları :

Kimyasal Mücadele : İlaçlar dönüşümlü olarak kullanılır.

• I. Grup : Chlorofhalonil, Dichlofluanide, Thiram
• II. Grup: Benomyl, Carbendazine, İprodine, Vinclozohn, Procymidone

Kültürel Önlemler:

• Savaşı güçtür.
• Sık dikimden kaçınılmalı, yetiştirme devresinde çok sulama yapılmamalıdır.
• Nemi düşürmek için iyi bir havalandırma (maxsimum düzeyde)  yapılmalıdır.
• Soğuktan korunmalı, gerekirse ısıtma yapılmalı ve ısı perdesi kullanılmalıdır.
• Hastalıklı bitki veya bitki parçacıkları derhal seradan uzaklaştırılmalıdır.
• Bitkiler üzerinde çiğ, su damlası oluşumundan kaçınılmalıdır.
• Büyük yara yerleri oluşmaması için sürgünler büyümeden alınmalıdır.
• Gövde üzerinde belirti görülen yerlere fırça ile bakırlı fungusit sürülmeli, madeni yağ sürülmelidir.
• Hasat sona erdikten sonra toprak ilaçlaması veya solarizasyon yapılmalıdır.
• Sıcaklık ve nispi nemin yükselmesi önlenmelidir.
• Hasat sonrası bitki atıkları seradan sökülüp uzaklaştırılmalıdır.

Devamını oku »